Dezinformacja to nieprawdziwe informacje, które ktoś rozpowszechnia, żeby wprowadzić innych w błąd lub im zaszkodzić. Dla nas- dorosłych- jest to zrozumiałe. Natomiast, jak wytłumaczyć to trudne pojęcie dzieciom w wieku przedszkolnym? Istnieje kilka sposobów, dzięki którym możemy przybliżyć dzieciom pojęcie dezinformacji.
Jednym ze sposobów jest wspólne oglądanie bajek i programów edukacyjnych, a następnie rozmowa o tym, co było prawdziwe, a co zmyślone. Można też uczyć dzieci, że nie wszystko, co widzą w TV, Internecie lub słyszą od innych, jest prawdą. Ważne jest, aby zawsze pytały dorosłych, jeśli mają wątpliwości.
Kolejnym przykładem jest przedstawienie zasad i zagranie z dziećmi w "głuchy telefon" na zasadzie analogii do dezinformacji. Na początku wiadomość jest prawdziwa, ale po przekazaniu jej kilku osobom staje się zupełnie inna i nieprawdziwa. Dezinformacja działa podobnie – informacje są zniekształcane i zmieniane w miarę ich rozprzestrzeniania.
W przypadku pięciolatków, którzy są bardziej świadomi otaczającego ich świata, warto wprowadzić element krytycznego myślenia. Można na przykład wspólnie analizować reklamy w telewizji i rozmawiać o tym, co jest w nich prawdziwe, a co jest tylko chwytem marketingowym. Dobrym pomysłem jest też oglądanie programów popularnonaukowych i wyjaśnianie, jak naukowcy dochodzą do różnych odkryć i jak weryfikują informacje. Pomocna będzie tu zabawa w detektywów polegająca na wspólnym szukaniu informacji na dany temat w różnych źródłach, takich jak książki, czy strony internetowe dla dzieci. Warto też rozmawiać o tym, że czasami ludzie udostępniają nieprawdziwe informacje, bo chcą, żeby inni myśleli tak jak oni.
Ważne jest, żeby uświadomić dziecku, że nie wszystkie fałszywe informacje są dezinformacją- czasem ludzie po prostu popełniają błędy, a dezinformacja ma na celu oszukanie innych.
Obecnie, nasza rzeczywistość jest przepełniona nieprawdziwymi informacjami, zniekształceniami wiadomości. Komunikacja tutaj jest bardzo ważna. Dbajmy o to, żeby dzieci potrafiły pytać nas dorosłych i uczyły się odróżniać z naszą pomocą dezinformację od błędów, które przecież zdarzają się każdemu.
mgr Patrycja Słomiany
psycholog, terapeuta SI